Spis treści
Dlaczego warto jeść sezonowo jesienią?
Dary tej pory roku, takie jak dynia, jabłka czy śliwki, to bogactwo witamin i minerałów, które pomagają wzmocnić odporność w chłodniejsze dni.
Sezonowa dieta jesienna to nie tylko wzmocnienie odporności, ale również wiele innych korzyści:
-
Lepszy smak i aromat – produkty zbierane w szczycie sezonu są najsmaczniejsze i najświeższe.
-
Więcej wartości odżywczych – krótki transport z lokalnych upraw pozwala zachować maksimum witamin i minerałów.
-
Wsparcie lokalnej gospodarki – kupując od lokalnych rolników, wspierasz swoją społeczność.
-
Oszczędność pieniędzy – produkty sezonowe są często tańsze ze względu na ich dużą dostępność.
-
Korzyść dla środowiska – krótszy łańcuch dostaw oznacza mniejszy ślad węglowy.
Najlepsze składniki na jesienne dania dietetyczne
Jesienna spiżarnia obfituje w pyszne i odżywcze składniki, a wśród nich warto zwrócić uwagę na:
-
Dynię – królową tej pory roku, bogatą w beta-karoten i witaminy, a przy tym niskokaloryczną.
-
Warzywa korzeniowe – buraki, marchew, pietruszka czy seler to doskonała, bogata w błonnik baza do zup, sałatek i pieczonych dodatków.
-
Grzyby – leśny skarb, który nadaje potrawom głębi smaku i dostarcza witamin z grupy B.
Jesień to także czas soczystych owoców, dlatego, aby menu było kompletne, warto uzupełnić je o:
-
Pełnoziarniste kasze – gryczana czy jaglana dostarczają energii na dłużej.
-
Rośliny strączkowe – ciecierzyca i soczewica wzbogacają posiłki w białko roślinne.
-
Przyprawy korzenne – cynamon, imbir, goździki i kardamon nadają potrawom aromat, a także mają właściwości rozgrzewające i wspomagające odporność.
Przepisy na zdrowe dania z dyni
Dzięki swojemu delikatnemu smakowi dynia jest wszechstronnym składnikiem dań wytrawnych i deserów. Poniżej znajdziesz dwa proste, sprawdzone przepisy na zdrowe, jesienne posiłki z dynią jako głównym składnikiem.
Pierwsza propozycja to aksamitna, rozgrzewająca zupa krem z dyni, która doskonale wzmacnia odporność.
Zupa krem z dyni — przepis
Aromatyczna zupa krem z dyni z nutą imbiru to pyszne, rozgrzewające i wyjątkowo proste w przygotowaniu danie. Prażone pestki dyni dodają jej chrupkości oraz wartości odżywczych.
Składniki:
-
1 kg dyni (najlepiej hokkaido, nie trzeba jej obierać)
-
1 duża cebula
-
2 ząbki czosnku
-
ok. 2 cm świeżego imbiru
-
1 litr bulionu warzywnego
-
200 ml mleczka kokosowego light
-
1 łyżka oliwy z oliwek
-
Przyprawy: sól, świeżo mielony pieprz, szczypta gałki muszkatołowej i kurkumy
-
Do podania: garść uprażonych na suchej patelni pestek dyni
Przygotowanie:
-
Dynię umyj, przekrój na pół i usuń gniazdo nasienne. Pokrój ją w kostkę. Cebulę posiekaj, a czosnek i imbir zetrzyj na tarce.
-
W dużym garnku rozgrzej oliwę i zeszklij na niej cebulę. Dodaj czosnek oraz imbir i smaż jeszcze przez minutę, aż zaczną pachnieć.
-
Do garnka wrzuć pokrojoną dynię, dodaj przyprawy i całość wymieszaj. Smaż przez około 5 minut, od czasu do czasu mieszając.
-
Zalej wszystko gorącym bulionem warzywnym i gotuj na średnim ogniu pod przykryciem przez około 20 minut, aż dynia będzie całkowicie miękka.
-
Zdejmij garnek z ognia i zblenduj zupę na gładki, aksamitny krem.
-
Ponownie postaw garnek na małym ogniu, wlej mleczko kokosowe i dokładnie wymieszaj. Podgrzewaj przez chwilę, ale nie doprowadzaj do wrzenia. Dopraw do smaku solą i pieprzem.
-
Podawaj gorącą, posypaną chrupiącymi, prażonymi pestkami dyni.
Risotto dyniowe — przepis
Kremowe i sycące risotto dyniowe to idealne danie na chłodny wieczór.
Składniki:
-
200 g ryżu arborio do risotto
-
ok. 500 g dyni (np. hokkaido)
-
1 cebula
-
2 ząbki czosnku
-
1 litr gorącego bulionu warzywnego
-
1 łyżka oliwy z oliwek
-
Garść orzechów włoskich
-
50 g sera feta lub parmezanu
-
Przyprawy: sól, świeżo mielony czarny pieprz, szczypta gałki muszkatołowej
-
Do podania: kilka listków świeżej szałwii lub natki pietruszki (opcjonalnie)
Przygotowanie:
-
Piekarnik nagrzej do 200°C. Dynię przekrój, usuń pestki, pokrój w mniejsze kawałki i piecz przez około 25-30 minut, aż będzie miękka. Po upieczeniu oddziel miąższ od skórki i zblenduj go na gładkie purée.
-
Na suchej patelni podpraż orzechy włoskie, aż zaczną intensywnie pachnieć. Zdejmij je z patelni i grubo posiekaj.
-
W szerokim garnku lub na głębokiej patelni rozgrzej oliwę. Dodaj drobno posiekaną cebulę i smaż, aż się zeszkli. Pod koniec dodaj przeciśnięty przez praskę czosnek i smaż jeszcze przez minutę.
-
Wsyp na patelnię suchy ryż i mieszaj przez około minutę, aż każde ziarenko pokryje się tłuszczem i stanie się lekko przezroczyste.
-
Zacznij wlewać gorący bulion, po jednej chochelce na raz. Każdą kolejną porcję bulionu dodawaj dopiero wtedy, gdy poprzednia zostanie całkowicie wchłonięta przez ryż. Pamiętaj o częstym mieszaniu – to sekret idealnie kremowej konsystencji. Cały proces powinien zająć około 15-18 minut.
-
Gdy ryż będzie już al dente (lekko twardy w środku, ale miękki na zewnątrz), dodaj przygotowane wcześniej purée z dyni i dokładnie wymieszaj. Gotuj całość jeszcze przez 2-3 minuty.
-
Zdejmij risotto z ognia. Dodaj pokruszony ser feta (lub starty parmezan) i dopraw do smaku solą, pieprzem oraz gałką muszkatołową.
-
Podawaj natychmiast, posypane prażonymi orzechami i świeżymi ziołami.
Sezonowe owoce w dietetycznych przepisach
Jesienne owoce, takie jak jabłka, gruszki i śliwki, to doskonała baza dla dietetycznych posiłków.
Owsianka ze śliwkami — przepis
Rozgrzewająca owsianka to świetny pomysł na jesienny poranek – taki posiłek jest nie tylko smaczny, ale i bardzo odżywczy.
Zdrowe przekąski na jesień
Krótsze dni często zaostrzają apetyt na przekąski. Zamiast sięgać po niezdrowe opcje, wykorzystaj jesienne składniki do przygotowania pysznych i odżywczych alternatyw, które dodadzą Ci energii.
Oto kilka pomysłów na zdrowe, domowe przekąski:
-
Domowa granola – np. z płatków owsianych z dodatkiem purée z dyni i cynamonu, idealna z jogurtem.
-
Pieczone jabłka – nadziewane orzechami i miodem to klasyczna, rozgrzewająca propozycja.
-
Ciasteczka owsiane – proste w przygotowaniu, bez dodatku cukru, słodzone naturalnie bananem lub daktylami.
-
Szybkie opcje – warto mieć pod ręką prażone pestki dyni, suszone owoce lub pieczone warzywa korzeniowe (np. marchewkę, pietruszkę).
Granola dyniowo—pierniczkowa — przepis
Domowa granola dyniowa jest aromatyczna, chrupiąca i pachnie piernikiem – to świetny dodatek do jesiennych śniadań.
Składniki:
-
2 szklanki płatków owsianych górskich
-
1 szklanka purée z dyni (domowego lub ze słoika)
-
1/2 szklanki mieszanki ulubionych orzechów i pestek (np. orzechy włoskie, pestki dyni)
-
4 łyżki syropu klonowego lub miodu
-
2 łyżki roztopionego oleju kokosowego
-
2 łyżeczki przyprawy do piernika
-
szczypta soli
Przygotowanie:
-
Rozgrzej piekarnik do 160°C. Dużą blachę wyłóż papierem do pieczenia.
-
W misce wymieszaj suche składniki: płatki owsiane, posiekane orzechy, pestki, przyprawę do piernika i sól.
-
W osobnej miseczce połącz mokre składniki: purée z dyni, syrop klonowy i olej kokosowy.
-
Wlej mokre składniki do suchych i dokładnie wymieszaj, aby wszystkie płatki były równomiernie pokryte masą dyniową.
-
Rozłóż granolę cienką warstwą na przygotowanej blasze.
-
Piecz przez około 30-40 minut, mieszając co 10-15 minut, aż granola będzie złocista i sucha w dotyku.
-
Po upieczeniu pozostaw ją do całkowitego wystudzenia na blasze – dzięki temu stanie się idealnie chrupiąca. Przechowuj w szczelnym słoiku do 2 tygodni.
